Kataraktlı Bir Göz Nasıl Görür?

Bu sayfayı iki grup insan arıyor: kendi görüşünden şüphelenenler ve annesinin, babasının ne gördüğünü anlamaya çalışanlar. İkisine de aynı şeyi anlatmak gerekiyor — çünkü kataraktın en belirgin özelliği, onu yaşayan kişinin fark etmekte en çok zorlanan taraf olması.

Görüntünün tarifi

Katarakt, gözün içindeki doğal merceğin saydamlığını yitirmesidir. Işık artık berrak bir camdan değil, buğulanmış bir camdan geçer. Sonuç dört başlıkta toplanır:¹

• Bulanık, puslu görme. Belli bir noktada değil, baktığınız her yerde.
• Renklerin solması. Beyazlar sarıya kayar, canlı renkler mat görünür.
• Aşırı parlaklık. Lambalar, güneş ışığı ve farlar rahatsız edecek kadar parlak gelir.
• Işıkların etrafında hare. Gece araç kullanırken en belirgin hâlini alır.

Bunu evde denemek isterseniz: buğulanmış bir banyo aynasına bakmak, kataraktın erken dönemine oldukça yakın bir benzetmedir. Aynayı silmek işe yaramaz — çünkü buğu camda değil, gözün içindedir.

Neden kişi kendisi fark etmiyor?

Katarakt aylar, çoğu zaman yıllar içinde ilerler ve hiç ağrı yapmaz. Değişim bu kadar yavaş olunca beyin ona uyum sağlar ve kıyaslanacak bir “önce” hâli kalmaz.

Bu yüzden şikayet genellikle görme üzerinden değil, hayat üzerinden dile gelir:

• Gece araba kullanmaktan vazgeçmek
• Gazeteyi pencere kenarına taşımak, lambayı yaklaştırmak
• Merdivende basamağı yanlış değerlendirmek
• Torununun yüzündeki ifadeyi seçememek
• Gözlüğü sık sık değiştirmek, hiçbirinden memnun kalmamak

Yakınınız bunları yapmaya başladıysa, “gözüm iyi” demesine rağmen muayene zamanı gelmiş olabilir.

Ameliyat sonrası şaşkınlığı

Katarakt ameliyatı olan kişilerin en sık söylediği şey görmenin netleşmesi değil, renklerin geri gelmesidir. Yıllardır sararmış bir mercekten bakan göz, birdenbire beyazı beyaz görür. Duvarların rengi değişmiş gibi gelir, mavi fazla mavi görünür.

Bu tepki, kaybın ne kadar sinsi ilerlediğinin en iyi kanıtı.

Hangi hastalık nasıl görür?

“Bulanık görüyorum” cümlesi tek başına bir şey söylemez. Bulanıklığın nerede olduğu söyler.

Aradaki fark önemli, çünkü seyirleri farklı. Sarı nokta hastalığında etkilenen merkezi görmedir; yandan görme korunduğu için kişi odada rahatça yürür ama karşısındakinin yüzünü seçemez.² Göz tansiyonunda ise kayıp genellikle hiçbir belirti vermeden başlar ve kaybedilen görme geri gelmez.³ Katarakt bu ikisinin arasında iyi haber sayılır: bulanıklığın kaynağı çıkarılabilir bir mercektir.

Şikayetinizin hangisine daha çok benzediğini görmek için belirti testini kullanabilirsiniz. Test tanı koymaz, hangi rehberi okumanız gerektiğini söyler.

Ne zaman başlar?

Göz merceğindeki proteinler yaklaşık 40 yaşından itibaren bozulmaya başlar.¹ Bu, 40 yaşında görmenizin bozulacağı anlamına gelmez; süreç sessizdir. 80 yaşına gelindiğinde ise çoğu kişide ya katarakt vardır ya da katarakt ameliyatı olmuştur.¹

Riski artıran etkenler arasında ailede katarakt öyküsü, sigara, şeker hastalığı, alkol, göz yaralanması, güneş ışığına maruziyet ve kortizonlu ilaç kullanımı sayılıyor.¹

Gözlük neden yetmiyor?

Erken dönemde yeni bir gözlük numarası daha iyi görmenizi sağlayabilir.¹ Ama bu, camı temizlemek değil, buğulu camın arkasından daha dikkatli bakmaktır. Mercekteki bulanıklık büyüdükçe hiçbir numara yetişemez.

NEI’nin ifadesi kısa: kataraktı ortadan kaldırmanın tek yolu ameliyattır.¹

Belirtilerin tek tek nasıl ayırt edildiğini katarakt belirtileri rehberinde, ameliyat kararının neye göre verildiğini katarakt nedir sayfasında anlattık.